سرزمین شیرداغ

گلودارای سه پسربنام های:1- بندسی.2- بندلی.3- شادی.

اول: بندسی - ایمان داد، ازاودو پسر1-:آ لوگ – گل محمد سه پسر:1- حیدربیو دارای چهار پسر: ملاعیسی، عبدالحسین، باباعلی، ارباب سلطان. 2- سیدکرم ازاوهفت پسر: حسین، علی یاور، اسماعیل، کلبی حسین، محمدحسین، غلام حسین، عسکرعلی.3- علی شفاء سه پسر:غلام، محمدحسن ویوسف.

2- ایمو-علی بخش-عسکرارباب ازاوشش پسر:قنبر؛علی احمد، اسحاق، یوسف، بخشوزوار، قربان.

2- خانواده بندسی- خانوارجمعه- علی حسین ازاودو پسر1- احمدعلی قریه دار.ازاوهشت پسر: میرزا حسین، داوود، ایوب، رمضان، عبدالحکیم، تاج محمد، محمدامین، لعل محمد.2- ملا محمد عیسی ازاو چهار پسر:عوضعلی، قربان، حاج نیک محمد، خیرمحمد.

3- خانواده -علی محمد ازاودوپسر1- علی گوهر- علی یاوربابی. 2-علی مردان ازاو سه پسر: ابراهیم، محمد، علی جان.

دوم: بندالی- زر خوش ازایشان سه خانواده می باشد اول: امبیک - علی حسین زوار- علی محمد-علی جمعه ازاوچهار پسر:1- مراد- ازوی: چهار پسر:سلطان، عبدالحسین کربلایی، غلام علی ومحمد عیسی .2-عسکرازاو قدرت الله، حسین، احمد. 3- مامی ازوی: عیسی، غلام علی، رمضان. 4- شفاء ازاوبرات علی وعلی یاور.2- امکی- آلی- غریب داد اودارای چهارپسر1-خدارحم ازاوحسین علی وابراهیم. 2- رحمی ازاومحمدجمعه، سلطان، غلام علی. 3- خداداد- رمضان وباباعلی. 4- بنیاد ازاوجعفر، جانعلی، جمعه خان.

2- خانواده منصور: ازاو یکی: سبزعلی ازایشان:1- ملارحمی- محمدعلی- جعفر- عبدالکریم. 2-جمعه علی ازاو قنبر- میرزاحسین وموسی- هاشم- میرزاحسین. 3- خدارحم ازاو: محمدرحیم، ابراهیم، عبدالحسین.4- روزی محمد ازایشان: یکی: محمد جمعه ازایشان: محمدجان وعلی مدد. دوم: احمدعلی-عبدالرسول. سوم: محمدعیسی ازاو:سلطان، قربان، نوروز.

سوم:(شادی)شادبیگ:ازاودوپسربنامهای:اموروطوفیر

اول: امورپنج خانواده می باشد:1- خانواده گُ لُو:(به ضم گاف ولام)ازاوسه خانواده: یک: چوله. ازاو1- محمد جمعه- خان کی. 2- محمد- صفدر، علی یاور، محمدجان. 2- قاسم – قربان. دوم: خانواده غلام ازوی: علی خان وجمعه. سوم: خانواده: عسکر- سرور. دیگربرادرش رحمی ازاو: موسی، محمدعیسی، قنبر.

2- خانواده پیوند:ازوی: پنج پسر1- نبی- محمدعلی.2- جمعه- یوسف.3- رمضان- ازاوبرات ومحمد علی. 4- اسحاق ازاودانش، حسین، محمدالله.5- سلطان- قربان.

3- خانواده خدارحم ازاوچهار پسر1- ملانظر- چمن کربلایی.2- غلام حسن- عوض.3-سیدی- حاج غلام رضا.4- ملاصفدر- علی فاضل.

4- خانواده داد.- علی حسین ازاوشش پسر:1- علی نقی زوار-ا فغان ومحمد. 2- کریم بخش-صفدر.3- خدابخش- موسی.4- محمدعیسی ازاو:سرور، جانعلی، محمدعلی. 5-حسن ازاوحسین، شاحسین، ناظر.6- جمعه ازوی: جمشید، مدد، رضا.

5- خانواده مراد ازاو1-حاج حسن ازوی: جانعلی، میرزا،  سلمان، بوستان.2- ابراهیم- زمان.

دوم:طوفیر- طوغه – سلطوازاوسه خانواده :اول: قربو- خودی ازوی سه پسر 1- جمک – محمد جمعه - اسحاق ازاوبومان، رمضان، ابراهیم، بوستان. 2- عبدال- خدارحم ازاو چمن ازایشان: جانعلی وابراهیم. دیگرش: قربان پسرانش: سخیداد، خالقداد، محمد. 3- یعقوب ازاو سه پسریکی: احمد علی ازایشان سه پسر یک:: شفا ازاوقنبر، سرور، صفدر، عبدالله، اسحاق، جمعه، افغان. دو::قربان- علی یاور. سه::باباعلی- غلام علی. دوم: اسماعیل ازایشان چهارپسر1- قنبرازاو پنج پسر: محمد، علی خان، شیرمحمد، سلمان، حسین.2- عوض ازاوسلمان وبوستان. 3- سلیمان ازایشان: ایوب، ناصر، رجب، بوستان، صفر.4- جمعه ازاوشاحسین ، شاحسین، شیرمحمد، جانعلی، محسن، هاشم، خان علی  سوم:نجف.

دوم :خانواده رحم علی- رحمی ازایشان:1- رمضان اودارای پنج پسر: کربلایی خداداد، محمد حیدر، سلیمان، سلمان، عوض. 2- جعفر- ابراهیم.

سوم: یوسف ازاو 1- حسن ازایشان دو پس ریکی قاسم ازاو عوض وداوود .دوم: موسی ازوی: نادرعلی وبوستان. 2- .....مامی- صفدر- جلیل.

گلوی ساکن حمزه: خانواده روشو.... محمد کی- نوری ازاو دو پسریکی: شفا- حسین اودارای سه پسر1- خدارحم ازاو:ابراهیم، خادم،رمضان. 2- جمعه علی ازاوعبدالحسین، قربانعلی، دوست محمد. 3- بازمحمد ازاوعبدالعزیز، محمد جمعه، محمد عیسی. دوم:علی حسین ازاو سه پسر1-محمدعلی- غلام علی ازایشان: سلطانعلی، سلمانعلی، قربانعلی. 2- چمن ازوی: غلام شاه، نبی، جان علی. 3- عوض ازاو خداداد ، خدارحم، موسی.

دوم: خانواده علی گوهر- مامی ازایشان شش پسر:1- ارباب سخیداد ازاودادخان، یارمحمد، تاج محمد، لعل محمد. 2- علی رحم زاهدازایشان: ایوب،غلام جان، سرور، محمدعلی، غلام رضا، غلام رسول. 3- خداداد- قیوم. 4-علی عطا ازوی: میرزاحسین، بازمحمد، علی شیر، جانعلی. 5- غلام حیدر ازاو:غلام حسن، محمداسلم، ابراهیم. 6- جمعه خان.

 غلام شیرداغ:

غلام که غلمومیگویند یک پسرشیرداغ بوده ولی به غیرازچند خانه درشیرداغ بقیه درسایرجاها مانند: کندلان، جاغوری وپاکستان می باشد. هرآنچه اززبان مرحوم ملاسلما نعلی پهلو وبعض دیگران می آورم:

    1- خانواده عید محمد ازاوسه پسریکی: زبو- عبدالله زوار ازا ودوپسر1- محمد جمعه کربلایی از ایشان :           نظر کربلا یی ازوی: موسی خان، اقبال، رمضان، خادم. دوم: غلام علی ازاو: سلمان،سلطان،              عبدالعلی.سوم: قربان ازاو: حسین، هاشم، رمضان،قنبر، عید محمد، صمد. چهارم: حسن وکیل ازاو          حسین، قنبر، غلام رضا، خداداد. 2- غلام حیدر ازاو:محسن، غلام،برات، انور، سرور.                                    

 دوم:عاشور- علی ظفر-عسکرعلی دوپسر1-صفر-غلام رسول- غلام نبی.2- کلبی رضاء.

سوم: غولک- غلام حسین ازاوسه پسر1-اسحاق- ابراهیم اخلاصی وبرادران. 2 - غلام رضا 3-غلام شاه.

2- خانواده محمد که ازاوسه پسراول: غلام ازاو پنج پسر1-حاج جمعه علی ازاوشش پسر: سخیداد، دادعلی، صفرمحمد، علی رحم، علی داد، مولاداد. 2- خداداد ازاو رمضان، سلطان. 3- جمعه خان ازاو: محمدنعیم، محمدنبی، محمدعلی. 4- خدانظر ازاو علی داد وجعفر. 5- خدارحم. دوم:ا فغان ازاو یکی: موسی ازایشان: گلستان، رمضان، محمدعلی. پسردیگرش: اسحاق ازاو: علی مدد، قنبر، جمعه خان، بوستان. سوم: فقیرمحمدازاودو پسر1- نظرمحمداز ایشان: گل محمد، لعل محمد، اخترمحمد، دوست محمد، حسین علی، یعقوب علی، جانعلی. 2-عوض ازاوجان محمد، شیرمحمد، دوست محمد.

سوم: خانواده مدی ازاویکی: شفای ازاو 1- محمداکبر ازوی: سرور وابراهیم. 2- علی اکبر ازاو: محمد علی، چمن شاه، حسن، میرزا. 3-حسین. 4- عبدال ازوی: عصمت الله، خادم، محمدانور. دوم: مراد ازوی: برات- غلام حسن ونظر.

چهارم: خانواده علی نقی- خدانظر- شیخ ابراهیم امینی.

پنجم: خانواده بخشول- چمن- کریم.

ششم: خانواده علی جمعه- یوسف ازاوقدم، حیدرعلی، رمضان، یوسف.

هفتم: بابادادزوارخاری.

هشتم: خوجوک زوار.

نهم: برادران:1- یاری-ا کبر- لطیف، سرور. 2-جلال- حیدرازاو حسین بخش وغلام شاه. 3-محمد حسین اسپیدک ازاو 1-حسن ازوی: محمدعلم ومحمدعزیز. 2- عیسی-ا سلم.

قلندر:

قلندرکه روزی مهم ترین سرزمین راباکلانی جاغوری دردست داشت وبعد جزءسه دسته جاغوری بوددرقرن19دررویارویی بالشکرامیرعبدالرحمن شکست خورده وسرزمین شان ازدست رفت.قلندر دارای37شعبه ودسته های ذیل بود:

1- سائی2- کوکلی3- دولت بای4- مسکین5- دولت بیگ6- جم بخت7- شهرزایده8- آجه  9-  اخکه10- بکی زرک11- بکی پنک12-دادکه13- تینه کهتر14- بلنه کهتر15-تیغه16-جاجه17- پوکه18-عمر19- خودگی20-دلکه 21-علی داد22-الکه23-لالا24-شاه قد م25-قلفی26-زاغی  27-موریز28- تازه کی29-پرده30-خدیر31-تای بوغا32-آجه عوض33 -  شیخجی34-  سریالی35-دلتمور36-چغر37-ترتیب.

قلندریهای مقیم شیرداغ :

ترتیب که دردرّه رودباروخوش هوای گاومست قراردارد عبارتنداز: خانوارآکا- ترتیب- نضبی- برفی- کریم- عاشور- پازی ازاودوپسریکی: محرم ازاو:تاج محمد- یعقوب علی ازاو1- سرور.2- حاج ملاعلی اکبر ازایشان:حاج حبیب الله،نعمت الله،نجیب الله،دکترغلام یحیا،آصف، عارف. 3-نادرعلی ازاوعصمت الله و...

دوم:شفاءکربلایی ازاو1- علی رحم ازایشان:چمن علی،میرزاحسین، شاه حسین،عبدالحسین،خادم حسین،عبدالحکیم.2-قربان ازاو:حاج ملامحسن  وحاج سلمانعلی.3-یوسف ازاو:سلطان،عبدالعزیز،حسین.4-علی جمعه ازاو:عوضعلی،نادرشاه،عبدالله،زوارشاه،غلام نبی.

پسردوم پازی ابراهیم- سلیمان ازاوچهارپسر1-قنبرازایشان:محمدامین،حاج احمد،شیرمحمد،امیر محمد، یارمحمد.2- رجب ازوی:رمضان،حبیب الله،غلام رسول،غلام علی.3- قاسم ازاوهاشم،  صادق. 4-محمدحسن ازایشان:یونس ویاسین.

سادات مقیم شیرداغ خانواده شاه سیف الله ازاوسیداکبرشاه دارای هفت پسر: 1- صفدرشاه ازاو:1-طیب شاه2-سیدایوب شاه3-سیدناصر4-سیدحسین5-سیداحمد6-سیدابراهیم شاه.2- سیدعلی ازاونادرشاه،نوروز، پیروز.3-سیدسرورازاو:سیدشاه،عبدالله،انور.4- طالب شاه ازاو:جواد، میراحمد،حیدر،انور،نظام،یحیا،غلام رضا.5-طاهرشاه وکیل ازاو: نوروز،باقر،غلام حسین،غلام حسن.6-حبیب شاه ازاورضا،یحیا، محمد، نوروز،علی.7-محب شاه ازاو:خادم حسین،شیرحسین، میرزاحسین، محمدحسین،عبدالحسین،محمودحسین.

دوم پسرشاه سیف الله-سیدقاسم-سیدحیدرعلی-سیدشاه محسن ازاو:سیدعبدالحکیم، موسی،اسماعیل، عبدالله،ابراهیم.

بافت قومی قریه های شیرداغ:

الف - ناوه شیرداغ:

1-تاله گونده اقوام:شاکی،جانه،سادات،خدایداد.2- بامرادبالا:جعفرعلی.3 بامرادپایین:دلکی،خدایداد، سادات، دنیابیگ. 4- تاله قول: دنیابیگ،خوشخو ش.5- قول پاینده:اندال.6- قول ماتول:خدایداد.7- دیبه بامراد: خدایداد، دنیا بیگ،دلکی.8- بازارشیرداغ:ازعموم اقوام شیرداغ. 9- تاله کلان: خدایداد ودنیا بیگ،خوشخوش.10- پس خاکا:اندال،دلکی،دنیابیگ،ماکه.11- آغیل سرچال:یارسای، ماکه، غلام، خدایداد، بایی.12- قوشو:ماکه،دنیابیگ. 13- قول چال:یارسای،شاکی، بایی.14- دهن کته ور وچاکه:خوشخوش، یارسای.

ب – تلخک - جانه،خدایداد،سادات.ج- جمال وشغال:- جانه،دلکی.د- النگگ وکاریزک: شاکی، جانه، خدایداد.هه- دادبیگ وسیاناوور:دادبیگ، یارسای.و- خواجه غرمبو:غلام جی،جانه،دنیابیگ، آهنگر، قلندر.ز- اسپیدک وجبیش: خوشال،دلجم،غلام،آهنگر،پشی،سید.ح- غوچ قول وهوچی:دلجم وخوشال.

ط- حمزه:گلو.ی- چکتمور:چکتمور،شاکی.ک- درّه اولوما:چکتمور،خوشال ماکه. ل- درّه الگگ، گاومست ودهن سگدو:چکتمور،قلندر،گلو.

م- گورو،خیرو،خزینه ،سیوگ:گلون- جاغ:گلو،یارسای.س-اختیگگ:یارسای.

جمعیت شیرداغ ونوسا نا ت روزگا ر:

1- مهمترین اسنادمعتبرتاریخی،گزارش کمیسیون سرحدی افغان وانگلیس ازسالهای89-1878 میلادی برابربا68-1257شمسی،دوران حکومت امیر محمدیعقوب خان وآوایل حکومت امیر عبدالرحمن خان است.این اثرتحقیقی کاریگ گروه نظامی انگلیس ازسری منابع قوم شناسی افغانستان به همکاری چندنفرازهزاره هاصورت گرفته که درباره هزاره جات ازجمله جاغوری آمده ودرآن شیرداغ به کلانی ناصرمهترچوره(500)خانوارذکرشده که قبلا این مطلب آورده شد.این آمارقبل ازسرکوبی امیرعبدالرحمن خان است،زیرا زمان ناصرمهتربوده وبعدعبدالله بیگ سربرافراشت که مقابل عبدالرحمن خان بود.

2-درسال1313هجری شمسی.آوایل پادشاهی محمدظاهرخان احصائیه دولتی آمده ودرهزاره جات نفوس شماری گردیده ودرسال1314 اولین جلب عسکری درهزاره جات شروع شده که آمارشیرداغ درآرشیودولتی است.

3-درسال1321سرشماری نفوس مرحلۀدوم تذکرۀ ورقی تابعیت به مردم داده شده ومجلوبین عسکری درسال بعدی ازشیرداغ120جوان اعزام شده است.

4- درسال1343سرشماری عمومی گردیده تذکرۀ کتابچۀ به مردم داده شد وسال بعدش تعداد125جوان ازشیرداغ به عسکری اعزام شد.وتعدادنفوس مردشیرداغ یک هزاروسه صدواندی بوده است.

5- درسال1353دومین سال حکومت محمدداوودخان سرشماری عمومی نفوس گردیده وتذکرۀ کتابچه ی جمهوری به مردم داده شد.دراین دوره بنده ومعلم غلام رضابه عنوان نویسنده باهیات توزیع تذکره کارنمودیم.نفوس مردشیرداغ 1863نفرثبت شدکه525مردازچوره بود.زنان درفرم جداگانه نام وسنش درج شدولی تذکره به آنهاندادند.درسه کتاب کنده که یکی:به مالستان،دوم به غزنی وسوم به وزارت داخله می باشد.درپامهری آن به قلم مایان سه نفر: قریه دارمحمدحیدرنظری،غلام رضامعلّم وعوضعلی اعتمادی نوشته شدکه موسفیدان شیرداغ امضاء وشصت نمودند.من18ساله ثبت شدم وتنهادرتذکره واساس تخلّص اعتمادی رانظربه رفاقت من باآنهاموافقت نموده نوشت.

6- درزمستان1379توسط موسسۀ خیریۀ سازمان ملل متحددرشیرداغ آمارگیری،سرشماری وشاخ شماری دقیق گردیده که جناب آقای محمدحسین صالحی دنیابیگ برایم آن رامستندفرستاده بودبه شرح ذیل است:

نفوس شماری قریه ها:

1- ماکه چوره : 794 نفر.

2- خدایدادچوره:777نفر.

3- دنیابیگ چوره548نفر.- جمعاچوره:2119نفر.

4- چکتمور:1292نفر.

5- خوشال:1003نفر.

6- جانه: 858 نفر.

7- غلام جی:850 نفر.

8- گلو: 800 نفر.

مجموع نفوس:7717نفر.

مجموع خانوار:1000.

مجموع تخم افشان:26590سیرگندم.

مجموع حاصلات:51000سیرگندم دراثرخشک سالی.

تعدادگوسفند:4462 رأس.

تعدادالاغ:412 رأس.

تعدادماده گاو338 رأس.

تعدادگاونر:137 رأس.

قابل توجه:خانوارهای که ازشیرداغ مهاجرشده:درایران،پاکستان ویاشهرها ونواحی دیگر،مشمول این لیست نبوده وبه حساب نیامده است.

حمزۀ شیرداغ:

حمزه که متصل به هوچی وغرب شیرداغ است درزمان محمدظاهرشاه توسط مردم گلوبه کلانی ارباب سخیدا د خان ازپشتونهاخریداری شد. گرچند دعواوجنجالی بعدارویدادامامیرزا محمدسرور خان شیرداغ که درارزگان مامورذیصلاح ،نویسنده تواناولایق بود او نقش عمده دراین میان راایفاءکردکه بایدازوی یادی شود.